واکاوی معیارهای نشررسانه ای اطلاعات در دوره جنگ تحمیلی برگزار شد

میزگرد اول با حضور: حسین علایی، حسین نصیری، حسن هانی زاده و غلامعلی رجایی و میزگرد دوم با حضور: محمدتقی روغنی‌ها، بهرام حسن‌زاده، محمد تنکست، سعید صادقی، محمود ظهیرالدینی و مجید کریمیان و با مدیریت پنل: حبیب‌الله معظمی برگزار شد.

 

 

علایی: تنها یک بخش جنگ نظامی و صحنه عملیات است. رسانه ها در هر دوره می توانند نقش حیاتی ایفا کنند که جنگی شروع شود یا جلو جنگی را بگیرند. حتی در جریان فعلی ایران و امریکا، اگر رسانه ها از جنگ استقبال کنند، احتمال وقوع جنگ افزایش می یابد. در ایام قبل از جنگ ایران و عراق مسایل بین ایران و عراق مطرح می شد. اما من ندیدم فضای احساس خطر بین مسوولان کشور بروز کند و تنها از یک هفته قبل از جنگ این موضوع طرح می شود. کسی خطر وقوع جنگ را نه در افکار عمومی و نه بین مسوولان طرح نمیکرد و تنها احتمال درگیری مرزی می رفت. رسانه می تواند به مسوولین در درست تصمیم گرفتن کمک کند. یگانها می توانستند زودتر شکل بگیرند و به جبهه برسند. البته با توجه به جدید بودن حکومت این غیرطبیعی نیست. یکی از وظایف رسانه شکل دهی به افکار عمومی در حمایت از دفاع است که در دوران جنگ خوب عمل شد. گاهی چون رسانه ها اطلاعات را هدایت شده منتقل می کنند، امکان تصمیم گیری درست نیست. ما در جنگ مدافع بودیم نه شروع کننده؛ اما یک هفته بعد از شروع جنگ پرچم صلح و خاتمه جنگ را عراق بالا برد و ما نتوانستیم این پرچم را بگیریم. وظیفه رسانه ها فقط افکار عمومی داخل نیست. ما در جنگ تحمیلی توان توجیه افکار عمومی دنیا در دفاع از رزمندگان را نداشتیم. سال ۵۵ که بزرگترین خرید تسلیحاتی ایران از امریکا بود، ستادی در دربار شکل گرفت تا از این موضع حمایت کنند.

 



هانی زاده: من از مردادماه تحرکات خاص عراق را در اخبار ویژه خبرگزاری مخابره میکردم و کسی توجهی نمیکرد. پراکندگی فرماندهی جنگ در ابتدای آن کار خبرنگاران را سخت میکرد و خبرنگار مترادف با جاسوس بود. تا این که ستاد تبلیغات جنگ شکل گرفت و تازه خبرنگاران در جنگ جایگاه یافتند. وسایل ارتباطی و تلفن نبود و برای مخابره خبر خبرنگار باید ۶ کیلومتر می دوید. اوایل خودمان تلفات دشمن را افزایش میدادیم ولی به تدریج آمار را دقیق دادیم. بعدا فهمیدیم جنگ از ۱۲ بهمن ۵۷ توسط صدام کلید زده شد و از آن زمان برای تصرف خوزستان نقشه کشیده بود و از اوایل سال ۵۸ افرادی از حزب بعث با عربستان و مصر و اردن رایزنی کردند. عراق تبلیغات جنگ را دولتی و نظامی کرد اما ستاد تبلیغات جنگ ایران تبلیغات را مردمی کرد. یک سال بعد از جنگ، عراق در افکار عمومی با ادبیات تبلیغاتی خود منزوی شد و تحلیل خبرنگاران خارجی این بود که شکستهایشان را کوچک و پیروزی را بزرگنمایی می کردند. اما در ایران در اغلب موارد واقع نمایی می شد و تنها در برخی شکستها ادبیاتی به کار می رفت تا مردم کمتر آسیب ببینند. صدام بسیاری از خبرنگاران برجسته عرب را می خرید. خبرگزاری ایرنا در آن مقطع مورد اعتماد رسانه های خارجی قرار داشت و منبع جهانی بود. بسیاری از کسانی که در دوران جنگ شبانه روز فعال بودند، مثل مرحوم حمید هوشنگی مظلومانه درگذشتند و به زحماتشان توجهی نشد. نباید ستاد تبلیغات جبهه و جنگ تعطیل میشد و باید می ماند تا اگر بار دیگر جنگی شد، آماده باشد.

دکتر نصیری: یکی از مشکلات دوره جنگ، مشکلات جنگ زدگان بود. خبرگزاری هم مثل دیگر ارگانها دچار مشکل بود و تصفیه شده بود انتظار جلوگیری رسانه ها از جنگ، زیبا اما دور از انتظار بود. ما کسی که نوشت خرمشهر خونین شهر شد را از دادگاه بیرون کشیدیم. یک بار خبر دادند که سربازان گمنام سپاه با امام دیدار کردند و از مین گذاری ناو امریکایی تقدیر شد. من به احمد آقا زنگ زدم و گفتم این خبر چیست و جلو آن را گرفتند. برای بولتن ویژه محرمانه که تنها برای ۷۰ نفر می رفت هم باید هزینه می پرداختیم. رسانه باید فعال باشد و دستش باز باشد تا موثر باشد.

دکتر رجایی: یک مصاحبه یکساعته با آقای هاشمی داشتم درباره این که از وقوع جنگ خبر داشتید یا نه؟ اجمالا کشور از جنگ غافلگیر شد. ما کیهان و اطلاعات و خبرگزاری پارس و دو شبکه سیما داشتیم. ما باید بدانیم مقابل چه کسی ایستاده بودیم. دو سه سال آخر جنگ مسوول تبلیغات قرارگاه خاتم بودم. با برخی عراقی ها صحبت کردیم که پشت خاکریزهای عراق چه میگذرد؟ میگفتند صدام کارکرد دوربین را میشناسد و برنامه ریزی می‌کرد. يكي از مشكلات اصلي رسانه و تبليغات در جنگ اين بود كه نهادي براي مديريت و سازماندهي رسانه و تبليغات وجود نداشت برعكس طرف مقابل كه در حوزه رسانه كاملا آماده و مجهز بود. شورايعالي دفاع يك كميته تبليغات داشت كه منشي آن دكترشيباني بود كه خود ايشان مي گفت بخشي از صورتجلساتم را نمي توانم بخوانم. عراق برخی محورهای منفی را درباره ایران میگفت که دست ایران با اسراییل در دست هم است. عراقی ها مدام اخبار دروغ منتشر می کردند و جاهایی که فتح می شد تکذیب میکردند. تنها کار من این بود که صادق آهنگران را در فاو و خرمشهر و... می بردم تا آنجا دعا بخواند و فیلم بگیریم که آنجا را گرفته ایم.

مجید کریمیان عکاس جنگ: در تهیه و انتشار تصاویر محدودیت خاصی نداشتیم، اما یکی از مشکلات رساندن تصاویر هم به خبرگزاری و روزنامه ها و هم رسانه های خارجی بود. هنوز هم تصاویری از جنگ هست که قابل پخش و چاپ نبوده و ما که در منطقه بودیم، کسانی در مرکز برخی تصاویر را مناسب انتشار نمی دیدند. ما صبح عملیاتها در منطقه بودیم. ما محدودیتی در عکاسی نداشتیم اما دنبال نشان دادن قدرت رزمندگانمان بودیم. به یاد دارم وانتی که حامل شهدا بود و از آن خون می چکید، دستم نمی رفت که از آن عکاسی کنم.

پربازديدترين برنامه ها

انتقاد پروازی از کم توجهی شیعه به فعل ائمه در مقابل حدیث

گزارش تصویری از مراسم رونمایی سايت و کتابهای جدید

تلفيق نظريات علوم انسانی و واقعيات عينی رمز اثرگذاری كتابهای موفق است

دغدغه‌های اعضای انجمن اندیشه در حضور آیت‌الله هاشمی

نشست «موسیقی؛ ممنوع یا مشروع؟» برگزار می شود

گزارش تصویری نشست سالانه انجمن و مراسم ضیافت افطار

گزارش تصویری «علل عدم پایایی نظام حزبی در ایران»

آئین رونمایی از کتابهای دکتر دبیری مهر

سطحی‌نگری در ايران جواب نمی‌دهد

گزارش تصویری نشست «منشور حقوق شهروندی

گزارش تصویری نشست «شهید رجایی؛ مردمی یا پوپولیست»

گزارش تصویری نشست «ناگفته‌هایی از آغاز جنگ»

گزارشهای تصویری

اطلاعات تماس

 تلفن دفتر مرکزی: 021-77641180
 شماره دورنگار: 021-77654703
 آدرس: تهران، سه راه طالقانی، خيابان خواجه نصير، كوچه مفيدی، پلاك يك، مجتمع مفيد، واحد 17
کدپستی: 6116631191
شبکه های اجتماعی:  

   

Template Design:Dima Group